MS 375-395 yıllarında kurulduğu düşünülür; bugünkü görkemli hâline 13. yüzyılda Komnenoslar döneminde kavuşmuştur. Kaya kilisesi, şapeller, keşiş odaları ve kütüphaneden oluşan kompleks fresklerle bezelidir. 2000 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.

Araç yolunun bittiği noktadan manastıra yaklaşık 300 metrelik bir orman yürüyüşü bulunmaktadır; rahat ayakkabı tercih edilmesi önerilir.

Göl çevresindeki yürüyüş yolunda tur atılabilir, Şerah köyünün geleneksel ahşap evleri görülebilir ve çevredeki Şekersu ile Demirkapı yaylalarına günübirlik geziler düzenlenebilir. Sabahın erken saatleri, sis ve yansıma fotoğrafları için en uygun zamandır.

Hafta sonları yoğunluk yaşanabilmektedir; ziyaret için hafta içi günler tercih edilebilir.

Kubbesinde Pantokrator İsa ve İncil'den sahnelerin freskleri, güney cephesinde Âdem ile Havva frizi ve Komnenos hanedanının tek başlı kartalı yer alır. 1427 tarihli çan kulesi ile birlikte gezilir.

Şehir merkezinden dolmuş ile ulaşım mümkündür; gün batımında deniz tarafından etkileyici fotoğraflar çekilebilir.

Batı Rönesans etkili mimarisiyle Kabayanidis tarafından yazlık ev olarak yaptırılan köşkü Atatürk 1924, 1930 ve 1937 ziyaretlerinde kullanmıştır. 1943'ten beri müzedir; içinde döneme ait eşyalar ve fotoğraflar sergilenir.

Köşk bahçesi fotoğraf çekimi için elverişlidir; yüksek konumu nedeniyle hava serin olabilir.

Bizans döneminden beri kutsal sayılan tepede çay bahçeleri, seyir terasları ve cam teras sıralanır. Akşamüstü saatlerinde önce gün batımı, ardından şehir ışıkları izlenebilir. Kızlar Manastırı da tepenin eteğinde yer alır.

Semaverde çay, Boztepe'nin gelenekselleşmiş ikramıdır; yöresel kuymak ile birlikte deneyimlenebilir.

Yukarı, Orta ve Aşağı Hisar olmak üzere üç bölümden oluşan kale denizden tepelere uzanır. Ortahisar'ın dar sokaklarında Fatih (Ortahisar) Camii ve tarihi Trabzon evleri arasında yapılacak bir yürüyüş, şehrin en eski katmanını keşfetme imkânı sunar.

Zağnos Köprüsü, sur manzarasını fotoğraflamak için en uygun noktadır.